آیین برگزاری نمایشگاه کتاب در فضای باز شهری در پایتخت اسپانیا به بیش از 80 سال قبل بازمیگردد. اولین نمایشگاه کتاب در شهر مادرید تحت عنوان “هفته سروانتس” از 23 تا 29 ماه آوریل سال 1933 برگزار شد. غرفه های رنگارنگ این نمایشگاه در طول تفرجگاه رِکولِتوس[1] برپا شدند که بر روی هر کدام بلندگویی تعبیه شده بود که از آن سخنرانی مسئولین در روز افتتاحیه و صحبت های نویسندگان وقت در روزهای مختلف برگزاری نمایشگاه برای شرکت کنندگان و بازدیدکنندگان پخش می شد.

اولین نمایشگاه کتاب مادرید

در سال بعد، با هدف ارائه چشم اندازی کامل از تولیدات نشر به زبان اسپانیایی در کشورهای مختلف اسپانیایی زبان، نمایشگاهی تحت عنوان “هفته ملی و هیسپان-آمریکایی” در تاریخ 6 تا 16 ماه می برگزار شد.

قبل از آغاز جنگ داخلی اسپانیا، دو نمایشگاه دیگر در سالهای 1935 و 1936 برپا شدند. ولی جنگ داخلی و تحولات ناشی از آن و دوران پس از جنگ، وقفه ای چندین ساله در برگزاری این رویداد فرهنگی ایجاد نمود، تا اینکه بالاخره در سال 1944 تحت عنوان جدید “نمایشگاه ملی کتاب” توسط موسسه ملی کتاب بازگشایی شد.

افزایش تقاضای شرکت در نمایشگاه از طرف کتابفروشی ها، ناشرین و توزیع کنندگان کتاب، منجر به جابجایی محل برگزاری نمایشگاه به مکان فعلی آن در پارک اِل رِتیرو[2] شد که از سال 1967 تا به امروز میزبان سالانه رویدادی است که به عنوان مهمترین رویداد فرهنگی کتاب در اسپانیا شناخته می شود.

عنوان فعلی آن یعنی “نمایشگاه کتاب مادرید” در سال 1982 انتخاب شد و از آن سال این جشنواره توسط انجمن کتابفروشی های مادرید با همکاری تنگاتنگ با انجمن ناشران مادرید و انجمن توزیع کنندگان برگزار می شود. سنت افتتاح نمایشگاه توسط خانواده سلطنتی در همان سال پایه گذاری شد و هر سال یکی از اعضای خانواده سلطنتی پس از یک تفرج صبحگاهی در میان غرفه های نمایشگاه، آغاز فعالیت رسمی آن را اعلام می نماید.

در سالهای اخیر فعالیت فرهنگی نمایشگاه مورد توجه و قدردانی نهادهای مختلف دولت اسپانیا قرار گرفته است، از جمله جایزه ملی ترویج کتاب خوانی که در سال 2003 از طرف وزارت فرهنگ اسپانیا به این نمایشگاه اهدا شد و جایزه ای تحت عنوان “بازتاب بین المللی شهر مادرید”، مربوط به شهرداری مادرید، که در سال 2009 در کارنامه این نمایشگاه قرار گرفت.

در سال گذشته (2020) شیوع جهانی ویروس کرونا، مانع از برپایی حضوری این فعالیت فرهنگی شد و هفتاد و نهمین نمایشگاه کتاب مادرید به صورت مجازی برگزار شد. ولی امسال هیئت برگزارکننده نمایشگاه، شامل ناشرین، توزیع کنندگان و کتابفروشی ها، مصمم به برپایی رویداد سال 2021 به صورت حضوری می باشد. طبق تصمیم این هیئت، به شرط حفظ کلیه پروتکل های بهداشتی، هشتادمین نمایشگاه کتاب مادرید در تاریخ 10 تا 28 ماه سپتامبر برگزار خواهد شد.

[1] Paseo de Recoletos

[2] El Retiro

https://www.ferialibromadrid.com/